Додека долгогодишното непишано правило и статистика во фудбалот налагаа дека тимот што го изведува првиот пенал има огромна психолошка предност, сегашното Светско првенство 2026 година целосно го побива тој мит.
Имено, досегашниот тек на Светското првенство ни понуди четири драматични изведувања на пенали во нокаут фазата, а во сите четири наврати тимот што изведуваше втор – победи.
Традиционалната теорија, поткрепена од бројни економски и спортски студии (како онаа на познатиот професор Игнасио Паласиос-Уерто), тврдеше дека тимот што го изведува првиот пенал има 60 проценти шанси за победа.
Причината беше едноставна. Тимот што го изведува вториот пенал е постојано под психолошки притисок од „заостанувањето“ и мора да го брка резултатот.
Сепак, овогодинешното Светско првенство носи сосема поинаква реалност. Натпревари како елиминирањето на Холандија од страна на Мароко и сензационалниот настап на Парагвај против Германија покажаа дека смиреноста на тимовите што шутираат втори оваа година прави клучна разлика.
Најдобар пример за оваа заблуда беше виден на осминафиналниот натпревар помеѓу Колумбија и Швајцарија, пишува Марка.
Откако регуларното време и продолженијата завршија без голови, капитенот на Колумбија, Давинсон Санчез, се најде на средината од теренот со судијата и капитенот на Швајцарија, Гранит Џака.
Колумбијците добија избор, а голманот Камило Варгас му сигнализираше на Санчез да избере да шутира први, верувајќи во старата теорија за предност во првиот обид.
За жал за нив, Варгас не обрна внимание на трендот на ова првенство – Швајцарија славеше шутирајќи втора, оставајќи ги Колумбијците во солзи.
Интересно е што неодамнешните истражувања, како што е студијата на Универзитетот во Квинсленд објавена непосредно пред Светското првенство, сугерираат дека изведувањето пенали повеќе не е прашање на чиста среќа или едноставна предност од првиот удар, туку длабока психолошка стратегија.
Според ова истражување, клучниот притисок всушност се префрла на четвртиот и петтиот изведувач. Тимовите што го изведуваат вториот удар и кои успеваат да ги зачуваат своите најментално стабилни играчи за последниот удар, имаат значително поголеми шанси за триумф.
Кога пенал-рулетот е од типот „живот или смрт“, стапката на успех паѓа на 60%, но ако тимот што го изведува вториот удар има можност да го реши натпреварот со гол, нивната ефикасност се зголемува на неверојатни 90%.
На овој турнир се забележува и општ пад на реализацијата на пенал-ударите (најлош процент од 1966 година), што дополнително ја нагласува улогата на голманот и менталната цврстина на оние што го изведуваат вториот удар.
Фудбалските фанови со нетрпение ги очекуваат следните натпревари од финалето на Светското првенство, а селекторите сигурно ќе мораат внимателно да размислат дали нивните капитени ќе изберат страни и ќе наредат на средината од теренот. Старата теорија падна, а на ова Светско првенство, да се биде втор значи да се биде еден чекор поблиску до победата.
