Враќањето на Вардар во Лигата на шампионите не можеше да се оцени само според бодовите. За клуб што има освоено две европски титули, секое учество во ова натпреварување носи и дополнителен товар – очекувањата на навивачите се повисоки од оние што ги имаат повеќето противници. Но токму затоа, оваа сезона треба да се гледа и како процес во кој Вардар повторно ја бара својата позиција во европскиот ракомет.
По шест натпревари во групната фаза, сликата е измешана. Црвено-црните не успеаја да се пласираат во следната фаза, но имаа моменти во кои покажаа дека можат да бидат сериозен противник и за клубови со поголема финансиска моќ и поширок избор на ракометари. Победата од 33:27 на гостувањето кај Нант беше најдобриот доказ за тоа, а ремито 26:26 со Мелсунген во последното коло покажа дека тимот може да се спротивстави и кога против себе има ривал со јасна натпреварувачка цел.
Не е доволно ова да се прогласи за успешна европска сезона, но не би било реално ниту целиот настап да се сведе на неисполнетите резултатски очекувања.
Победата во Нант покажа што може да биде Вардар
Ако од досегашниот настап треба да се издвојат натпревар и резултат што заслужуваат посебно внимание, тоа е победата во Франција. Вардар не освои бодови против Нант само затоа што противникот имал лош ден. Со победата од шест гола разлика, македонскиот тим покажа дека може да одигра зрело, да ја искористи својата шанса и да ја претвори добрата игра во резултат.
Таа средба е важна и поради моментот во кој дојде. По серијата порази, најлесно беше тимот да почне да ја губи самодовербата, а секој следен натпревар да го дочекува со дополнителен притисок. Наместо тоа, Вардар одговори со издание што му покажа и нему самиот дека има квалитет за повеќе од обично учество во Лигата на шампионите.
Токму тука е една од најважните лекции од оваа сезона: Вардар не мора да биде подобар од противникот во секој сегмент за да победи. Потребно е да препознае кога има предност, да ја искористи и да не му дозволи на ривалот лесно да се врати во натпреварот.
Проблемот е што таквите изданија не беа доволно чести. Победата во Нант останува значаен момент, но вистинскиот исчекор ќе дојде кога Вардар ќе успее да ја претвори ваквата игра во континуитет, а не во изолиран блесок.
Тесните порази не се само лоша среќа
Во анализата на резултатите лесно е да се посегне по објаснувањето дека Вардар загубил неколку натпревари за еден или два гола. Поразите од Мелсунген со 33:31 и од Нант со 33:32 навистина покажаа дека разликата не била голема. Но тесниот резултат сам по себе не е доказ дека екипата била на исто ниво со противникот во текот на сите 60 минути.
Во ракометот, особено на европската сцена, натпреварот не се решава само во последниот напад. Одлуките донесени во средината на второто полувреме, неколкуте промашени зицери, загубените топки и периодите во кои нападот нема јасна идеја често се причината поради која на крајот се брка резултатот.
Вардар мора да научи да ги контролира овие делови од играта. Не станува збор за барање совршенство, туку за способност да се избегнат непотребните осцилации. Противникот од европскиот врв ретко ќе му даде втора можност на тимот што не ја искористил првата.
Од друга страна, поразот од Висла Плоцк со 32:26 беше потсетник дека не секој ривал може да се држи во неизвесност само со борбеност. Кога противникот ќе успее да го наметне својот ритам и да ја преземе контролата, потребни се дополнителни решенија, а не само обид натпреварот да се врати во посакуваната насока со поголем интензитет.
Ова е разликата меѓу екипа што може да одигра добри европски натпревари и екипа што редовно освојува бодови. Вардар ја покажа првата способност. Сега треба да работи на втората.
Чупиќ има основа врз која може да гради
За работата на Иван Чупиќ не треба да се суди само преку табелата, но ниту резултатите можат да се остават настрана. Тренерот има задача да изгради екипа што ќе ја препознае сопствената игра и ќе може да ја наметне и кога противникот ќе ја принуди да излезе од комфорната зона.
Позитивно е што Вардар покажа способност за реакција. По серијата порази, победата во Нант беше важна и од психолошки аспект, додека ремито со Мелсунген во последното коло беше уште еден показател дека екипата не се откажува лесно од натпреварот.
Сепак, останува прашањето зошто добрите изданија не се претворија во поголем број позитивни резултати. Одговорот не мора да се бара во една причина или во еден играч. Може да биде комбинација од недоволно стабилна реализација, падови во одредени периоди, грешки под притисок и недоволна способност да се одговори на различните тактички пристапи на противниците.
Тука се отвора простор и за тренерски напредок. Вардар треба да стане пофлексибилен во текот на натпреварите, да препознава кога првичниот план не функционира и навреме да преминува на алтернативно решение. Понекогаш е потребна промена во одбраната, понекогаш поинаква распределба на одговорноста во нападот, а понекогаш едноставно поголемо трпение во изградбата на акцијата.
Чупиќ има предност што добро ја познава европската ракометна сцена и тежината на вардаровиот дрес. Следниот предизвик е тоа искуство да се претвори во тим што ќе прави помалку непотребни грешки и ќе биде поопасен во моментите кога се решаваат натпреварите.
Европскиот ракомет бара повеќе од добра вечер
Една од најважните разлики меѓу домашните натпреварувања и Лигата на шампионите е што во Европа речиси секоја грешка има повисока цена. Противниците располагаат со играчи што можат да казнат и најмало невнимание, а тактичките слабости брзо стануваат дел од нивната подготовка.
За Вардар тоа значи дека напредокот не може да се мери само преку поединечни добри настапи. Потребна е поголема конзистентност во одбраната, подобра контрола на загубените топки и поефикасно користење на нападите во моменти кога противникот е во налет.
Исто така, важно е тимот да ја зачува својата препознатливост. Вардар не треба да се обидува да ја копира играта на клубовите со најголеми буџети, туку да изгради модел што одговара на играчите што ги има. Тоа подразбира јасно дефинирани улоги, добра физичка подготовка и способност секој ракометар да придонесе во системот.
Кога екипата има јасна идеја како сака да игра, полесно ги поднесува и лошите периоди. Кога таквата идеја недостасува, притисокот од резултатот често води кон индивидуални решенија и брзи, непромислени напади.
Вардар има моменти во кои изгледа како тим што знае што сака. Следната задача е тие моменти да станат правило.
Публиката останува важен дел од приказната
Независно од резултатите, Вардар и понатаму има нешто што многу клубови се обидуваат да го создадат со години – силна врска со своите навивачи. Поддршката во Скопје не е само декор за европските натпревари, туку дел од идентитетот на клубот.
Таа поддршка има вредност и за играчите, особено во периоди кога резултатите не се на посакуваното ниво. Но односот со публиката мора да биде двонасочен. Навивачите можат да создадат атмосфера, да ја подигнат енергијата и да му дадат дополнителен мотив на тимот, но на теренот мора да добијат причина да веруваат дека клубот оди напред.
Затоа, позитивниот однос кон екипата не треба да значи отсуство на критика. Напротив, токму клуб со таква традиција и публика треба да има високи амбиции. Важно е тие амбиции да бидат придружени со реален план, а не само со очекување дека старото европско реноме автоматски ќе се врати.
Вардар има обврска да ја зачува врската со трибините, но и да покаже дека од сезона во сезона гради посилен тим. Тоа не мора да се случи веднаш, но мора да има видлив правец.
Крајот на групната фаза треба да биде почеток на нова процена
Ремито 26:26 со Мелсунген во последното коло ја затвори групната фаза за Вардар без пласман во следната фаза на Лигата на шампионите. Тоа е резултатскиот факт од кој клубот мора да тргне. Нема потреба да се прикрива разочарувањето, но нема ниту корист од тоа целата сезона да се прогласи за промашување.
Победата во Нант покажа дека Вардар може да направи голем резултат на гостински терен. Тесните порази покажаа колку малку понекогаш недостига, но и дека малите разлики не смеат постојано да се објаснуваат со недостиг на среќа. А ремито со Мелсунген е потсетник дека тимот може да остане конкурентен и во натпревар со голем влог за противникот.
Сега е важно клубот да направи трезвена процена на она што го научи. Кои делови од играта функционираа најдобро? Каде се губеше контролата? Кои играчи направија исчекор, а каде е потребна поголема конкуренција? И најважно, како искуството од шест тешки европски натпревари ќе се претвори во конкретен напредок?
Тоа се прашања на кои Вардар треба да одговори во продолжението од сезоната. Европската приказна не завршува со последниот натпревар во групата, но следниот чекор мора да биде поткрепен со работа, а не само со надеж.
Вардар има причина да биде задоволен од тоа што покажа дека може да се носи со сериозни противници. Има и доволно причини да биде незадоволен од тоа што не успеа почесто да го претвори тој квалитет во бодови.
Најважно е што овие две оценки не се во конфликт. Токму од нивното прифаќање може да почне вистинскиот напредок. Вардар не мора да се врати на европскиот врв преку ноќ, но мора да покаже дека секое следно учество во Лигата на шампионите го прави поискусен, поорганизиран и поконкурентен.
Традицијата му дава право да сонува. Сегашноста бара работа. А иднината ќе зависи од тоа колку добро клубот ќе знае да ги поврзе двете.
