Конфликтот меѓу УЕФА и ФИФА околу иднината на Светското првенство ескалира во сериозна криза во светскиот фудбал. Европските фудбалски федерации се подготвуваат да одржат итни разговори за можни потези против планот на ФИФА да им предаде дел од комерцијалните права на своите најголеми натпреварувања на приватни инвеститори.
Меѓу опциите што се разгледуваат наводно е бојкот на идните Светски првенства. Ова би бил невиден потег и најголем отворен конфликт меѓу европската и светската фудбалска елита.
ФИФА сака да основа компанија вредна 20 милијарди долари
Во срцето на конфликтот е планот на претседателот на ФИФА, Џани Инфантино, да основа нова компанија наречена „ФИФА Форвард Ентерпрајз“.
Оваа компанија би ги префрлила комерцијалните операции и организацијата на натпреварувања како што се Светското првенство, Светското првенство за жени и Светското клупско првенство. Вредноста на целиот бизнис се проценува на приближно 20 милијарди долари.
ФИФА би им понудила на приватните инвеститори малцински удел до 20 проценти и на овој начин би се обидела да собере околу 4,2 милијарди долари свеж капитал. ФИФА тврди дека ќе ја задржи целосната контрола врз правилата, календарот, форматот и спортските одлуки.
Парите би се користеле, според објаснувањето на ФИФА, за развој на фудбалот, инфраструктурата и зголемената финансиска помош на националните федерации. Вкупните инвестиции во програми за развој во следните четири години би можеле да надминат 10 милијарди долари.
„Светското првенство не е на ФИФА за продажба“
УЕФА одговори со невообичаено силна порака. Управното тело на европскиот фудбал верува дека ФИФА ја преминува линијата што управните тела на спортот никогаш не треба да ја преминат со овој план.
„Светското првенство не е на ФИФА за продажба“, соопшти УЕФА, нагласувајќи дека ниедна организација не поседува фудбал.
УЕФА предупредува дека влезот на приватни инвеститори би можел да го промени начинот на кој се водат најголемите фудбалски натпреварувања на долг рок. Иако ФИФА тврди дека инвеститорите нема да имаат спортски овластувања, европската страна се плаши дека нивното очекување за профит на крајот би влијаело на календарот, бројот на натпревари, форматите на натпреварувањата и комерцијалните одлуки.
Европските федерации размислуваат за одговор
Според информации од Англија и САД, претставниците на европските федерации треба да разговараат за заеднички одговор до ФИФА. Политички и правни мерки би можеле да бидат на маса, обид за блокирање на предлозите во рамките на телата на ФИФА, но и можност за бојкотирање на идните натпреварувања.
Таквото сценарио во моментов е само една од опциите, а не официјална одлука. Сепак, самиот факт дека воопшто се разгледува бојкот покажува колку се нарушени односите меѓу УЕФА и ФИФА.
Европа обезбедува поголем дел од најбогатите национални тимови, поголемиот дел од глобално познатите играчи и најголемиот телевизиски пазар. Светското првенство без европски тимови практично би го изгубило своето спортско и комерцијално значење.
Во исто време, УЕФА би ризикувала и огромен удар бидејќи забраната за играчи од Светското првенство би предизвикала отпор од фудбалерите, клубовите, навивачите и спонзорите.
Секоја федерација би можела да добие милиони
ФИФА се обидува да ги придобие своите 211 членови со планот. Националните федерации би можеле да добијат удели во сопственост или еднократни плаќања кои, според некои проценки, би можеле да се приближат до 20 милиони долари по федерација.
Ваквите пари би биле исклучително привлечни за помалите и посиромашните фудбалски земји. Токму затоа УЕФА мора да ги убеди и европските членки дека долгорочниот ризик од приватизација вреди повеќе од краткорочните финансиски придобивки.
Конечниот предлог треба да го разгледа Советот на ФИФА и сите национални асоцијации. Сè уште не е познато кога би можела да се донесе одлука или кои би биле сите приватни инвеститори.
Најголемата војна во светскиот фудбал
Инфантино имаше сличен обид да привлече приватен капитал уште во 2018 година, кога беше разгледан договор вреден 25 милијарди долари. Тој предлог потоа пропадна по противењето на европските претставници.
Новата верзија на планот доаѓа по финансиски исклучително успешното Светско првенство во 2026 година и покажува дека ФИФА сака дополнително да ја зголеми вредноста на своите натпреварувања.
Сепак, УЕФА верува дека овој пат не станува збор само за пари, туку за фундаментално прашање: дали Светското првенство ѝ припаѓа на фудбалската заедница или може дел од неговата иднина да се продаде на инвеститори.
Доколку европските федерации навистина се движат кон бојкот, конфликтот повеќе нема да биде дипломатски спор меѓу Инфантино и Александар Чеферин. Тоа ќе стане битка што би можела целосно да ја промени структурата на светскиот фудбал.
